Kada govorimo o oralnom zdravlju, najčešće mislimo na zube, karijes, belinu, ispravljenost. Međutim, desni su podjednako važan, a često zapostavljen deo naše usne duplje. Upravo one čine osnovu lepog osmeha i dobrog oralnog zdravlja.
Desni, tj. gingiva, predstavljaju meko tkivo koje je priljubljeno uz zub i prekriva njegov koren, štiteći ga na taj način od spoljašnjih nadražaja, bakterija i mehaničkih oštećenja. Baš poput zuba, mogu vremenom da se promene.
Naime, ljudi tokom života primete da se desni postepeno povlače, zbog čega zubi izgledaju duže. Ovo stanje poznato je kao recesija desni i jedan je od najčešćih problema u stomatologiji, posebno kod odraslih osoba.
Recesija desni nije samo estetski problem. U pitanju je ozbiljno medicinsko stanje koje može dovesti do osetljivosti, bola, povećanog rizika od karijesa na korenu zuba, pa čak i do gubitka zuba. Zato je važno razumeti uzroke, prepoznati simptome na vreme i znati koje su mogućnosti lečenja.
Koji su najčešći uzroci recesije desni?
Povlačenje desni može nastati iz više razloga. Mada je često posledica kombinacije nekoliko faktora.
Agresivno pranje zuba je jedan od najčešćih uzroka. Korišćenje četkice sa tvrdim vlaknima i previše snažno četkanje horizontalnim pokretima može vremenom istanjiti desni i izazvati njihovo povlačenje. Čak i pasta za zube sa abrazivnim česticama (poput onih za izbeljivanje) može doprineti oštećenju desni.
Drugi čest uzrok jeste parodontopatija. Ovo hronično zapaljenje potpornog aparata zuba izazvano bakterijama iz zubnog plaka vremenom dovodi do uništavanja strukture koje drže zub, uključujući i desni i kost. Posledica toga je povlačenje desni i gubitak koštane potpore.
Krivi zubi ili zubi koji su pomereni van zubnog niza mogu izazvati neravnomerni pritisak na desni tokom žvakanja i govora. Ovaj mehanički stres može dovesti do povlačenja desni na određenim mestima.
Ne treba zanemariti ni genetiku. Kod pojedinih osoba postoji nasledna sklonost ka tanjem tkivu desni, zbog čega se recesija može razviti čak i uz dobru oralnu higijenu.
U pokretače se svrstavaju i loše životne navike. Pre svega, neredovna oralna higijena koja omogućava nakupljanje plaka i kamenca. Ukoliko se ne vrši redovno uklanjanje zubnog kamenca, povećava se rizik od upale desni i njihove recesije.
Pušenje, takođe, može biti uzrok problema, jer smanjuje prokrvljenost desni i čini ih podložnijim infekcijama i povlačenju.
Kako prepoznati recesiju desni?
Recesija desni se često razvija postepeno, pa ga mnogi ljudi ne primete dok ne postane ozbiljnije. Važno je obratiti pažnju na sledeće simptome:
Vizuelne promene – Zubi izgledaju duže nego ranije. Primetan je i žućkasti deo korena na dnu zuba, dok prostor između zuba i desni (zubni džepovi) postaje vidljiviji;
Osetljivost zuba – Bol ili nelagodnost pri konzumiranju tople, hladne, slatke ili kisele hrane i pića jedan je od najranijih i najčešćih simptoma, jer se dentin nalazi na korenu i nije zaštićen;
Krvarenje desni tokom pranja zuba ili korišćenja konca, čak i uz blagi pritisak, znak je upale i slabosti desni;
Oticanje – Desni mogu biti crvene, otečene i osetljive na dodir;
Neprijatan zadah – Stalan loš zadah ili loš ukus u ustima može biti posledica nakupljanja bakterija u džepovima desni;
Labilnost zuba – U uznapredovalim slučajevima, zubi mogu postati klimavi zbog gubitka potporne kosti.
Kako se leči recesija desni?
S obzirom da se desni ne mogu same vratiti u prvobitno stanje, neophodno je lečenje. Tretman zavisi od uzroka i težine stanja.
Kod umerene recesije, lečenje obuhvata promenu tehnike pranja zuba i profesionalno čišćenje. Odnosno, uklanjanje kamenca sa površine zuba i ispod linije desni kako bi se eliminisala upala.
Ako je uzrok nepravilan položaj zuba, onda je potreban ortodontski tretman. Njime se ne samo ispravljaju zubi, već i smanjuje pritisak na desni.
Kada je recesija desni uznapredovala ili izaziva značajne probleme, najefikasnije i najtrajnije rešenje je hirurška intervencija. Najčešće se primenjuje gingivalni graft (transplantacija desni). Ova metoda se zasniva na upotrebi malog komada mekog tkiva (obično sa nepca pacijenta) koje se ušiva na mesto gde su se desni povukle. Time se prekriva izloženi koren, povećava debljina desni i sprečava dalje povlačenje.
Druga metoda je tunel tehnika. Kroz mali tunel u desni se ubacuje graft, tako da nema potrebe za velikim rezovima. Najčešće se koristi za višestruke recesije.
Redovni stomatološki pregledi najbolja su prevencija za sve probleme sa zubima i desnima, uključujući i recesiju. Zato još danas zakažite kontrolu u stomatološkoj ordinaciji Bodent.
Serbian